Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası

Azərbaycanın ilk veb saytı (1995)

ANA SƏHİFƏ  >>  İnstitut və təşkilatlar  >>  İdarəetmə Sistemləri İnstitutu

İdarəetmə Sistemləri İnstitutu

 

Veb-sayt www.isi.az   
Ünvan AZ1141, Azərbaycan Respublikası, Bakı ş., B.Vahabzadə küç., 9
Tel. (+994 12) 5390151,
(+994 12) 5392743
Faks (+994 12) 5392826
Elektron poçtu info@isi.az,

info@cyber.az

Baş direktor

Akademik Əli Məmməd oğlu Abbasov

Xidməti tel.: (+994 12) 539 01 51

Faks: (+994 12) 539 28 26

E-poçt: director@isi.az,

abbasov1953@science.az

İcraçı direktor

AMEA-nın müxbir üzvü Əminağa Bəhmən oğlu Sadıqov

Xidməti tel.: (+994 12) 539 01 51

Faks: (+994 12) 539 28 26 

E-poçt: aminaga.sadigov@gmail.com

Baş menecer

Kərimov Etiram İdris oğlu

Xidməti tel.: (+994 12) 539 27 43

Faks: (+994 12) 539 28 26

E-poçt: ehtiram.kerimov@mail.ru

Elmi katib Zəhra Ələkbər qızı Əzizova

Xidməti tel.: (+994 12) 539 39 43

Faks: (+994 12) 539 28 26

E-poçt: zahraazizova@gmail.com

Yaranma tarixi 

İnstitutun yaranma tarixini Azərbaycan ЕА Neft ekspedisiyası nəzdində 1952-ci ilin mayında еlektromodelləşdirmə laboratoriyasının təşkil olunduğu vaxtdan hesablamaq olar. Neft ekspedisiyasının yenidən təşkili ilə əlaqədar olaraq laboratoriya 1956-cı ildə Elmlər Akademiyasının Fizika və Riyaziyyat, 1958-ci ildə isə Elmlər Akademiyasının Riyaziyyat və Mexanika institutunun tərkibinə daxil edilmiş və Hesablama mərkəzi adlandırılmışdır.

50-ci illərin sonunda Respublikaya universal rəqəmli hesablama maşınlarının gətirilməsi hesablama üsulları və proqramlaşdırma sahələrində tədqiqatların aparılmasına təkan verdi, bu da öz növbəsində 1960-cı ildə Hesablama mərkəzinin Elmlər Akademiyasının tərkibində müstəqil təşkilata çevrilməsinə əsas yaratdı. Həmin il Hesablama mərkəzinin tərkibində keçmiş ittifaq miqyasında ikinci olaraq (Ukraynadan sonra) «Elektron hesablama maşınları» laboratoriyası yaradıldı. Bu laboratoriya ölkəmizdə kibernetikanın və informatikanın inkişafına həlledici təsir göstərmişdir. 1965-ci ildə Hesablama mərkəzi əsasında Kibernetika İnstitutu yaradıldı.

Xalq təsərrüfatında avtomatlaşdırılmış idarəetmə sistemlərinin yaradılması və tətbiqi məqsədilə 1971-ci ildə Kibernetika institutunun nəzdində təsərrüfat hesablı "Avtomatlaşdırılmış İdarəetmə sistemləri” şöbəsi yaradıldı (1982-ci ilin martında AİS şöbəsi müstəqil təşkilata, 2002-ci ildə isə İnformasiya Texnologiyaları İnstitutuna çevrildi). Kibernetika institutu "Respublika Avtomatlaşdırılmış İdarəetmə Sistemi”nin yaradılması (1977-1981) üzrə baş təşkilat təyin olunmuşdu.

1978-ci ilin yanvarında institutda işlənən cihaz və qurğuların təcrübi nümünələrinin yaradılması və tətbiqi üçün "Kibernetika” XKB-su təşkil edilmişdir. Təsərrüfat hesablı Büro indi də böyük uğurla fəaliyyət göstərir.

2014-cü ildə Nazirlər kabinetinin qərarı ilə institutun adı "İdarəetmə Sistemləri" institutu olaraq dəyişdirilmişdir.

İnstitut təşkil olunduğu vaxtdan 1965-ci ilə kimi texnika elmləri doktoru, professor Ələsgərov Səid Əmiraslan oğlu, 1965-1970-ci illərdə akademik Hüseynov Əşrəf İsgəndər oğlu, 1970-1988-ci illərdə akademik Allahverdiyev Cəlal Eyvaz oğlu rəhbərlik etmişlər. 1988-2020-ci illərdə institutun direktoru texnika elmləri doktoru, professor, "Şöhrət" ordenli, Əməkdar elm xadimi, akademik Əliyev Telman Abbas oğlu olmuşdur. 22.01.2021-ci il tarixdən etibarən institutun baş direktoru texnika elmləri doktoru, professor, akademik Abbasov Əli Məmməd oğlu, icraçı direktoru isə texnika elmləri doktoru, professor, AMEA-nın müxbir üzvü Sadıqov Əminağa Bəhmən oğludur.

İnstitutun kadr potensialı:

İnstitutda 3 akademik, 4 müxbir üzv, 30 elmlər doktoru, 51 fəlsəfə doktoru fəaliyyət göstərir.

Hazırda institutda 7 şöbə və 23 laboratoriya fəaliyyət göstərir.

Əsas fəaliyyət istiqamətləri İnstitut elmi-tədqiqat işlərini Azərbaycan Respublikası Prezidentinin "Azərbaycan Respublikasında 2009-2015-ci illərdə elmin inkişafı üzrə Milli Strateqiyasının həyata keçirilməsi ilə bağlı Dövlət Proqramı” haqqında sərəncamına uygun elmi proqramlar əsasında formalaşdırır. Milli strategiyaya uyğun aşagıdaki elmi prioritet istiqamətlər müəyyənləşdirilmişdir:

1. Sənaye obyektlərinin rentabelliyinin artırılmasına və rəqabətə dözən məhsul istehsal etməyə imkan verən hibrid informasiya texnologiyalarının və intellektual idarəetmə sistemlərinin yaradılmasının nəzəri və tətbiqi problemləri;

2. Ölkənin iqtisadiyyatı və ekologiyasına böyük miqyaslı zərər vura bilən qəzaların proqnozlaşdırılmasını təmin edən monitorinq texnologiyalarının və sistemlərinin yaradılmasının nəzəri və tətbiqi problemləri;

3. İqtisadi və istehsalat proseslərinin riyazi modelləşdirməsi, identifikasiyası, optimallaşdırılması və idarə olunmasının nəzəri və tətbiqi problemləri;

4. İntellektual texnologiyaların və informasiya-telekommunikasiya sistemlərinin yaradılmasının nəzəri və tətbiqi problemləri;

5. İstehsalat sahələrinin səmərəli, suboptimal və optimal rejimlərdə işləməsini təmin edən müxtəlif təyinatlı və səviyyəli yeni nəsil "intellektual, hibrid, robast nəzarət, diaqnostika, proqnozlaşdırma və idarəetmə sistemlərinin” yaranmasının nəzəri əsaslarının işlənməsi.

İnstitut geniş əhatəli fundamental problemləri tədqiq edir:

İdentifikasiya nəzəriyyəsi; siqnalların emalı; riyazi modelləşdirmə; optimallaşdırma; süni intellekt; müxtəlif təyinatlı və səviyyəli intellektual informasiya sistemləri; neftqazçıxarma, neftemalı, nəqliyyat, energetika, tikinti sahələrini əhatə edən paylanmış intellektual monitorinq və diaqnostika sistemləri və s.

Əsas elmi nəticələr

2021-ci ildə AMEA İdarəetmə Sistemləri İnstitutunda aparılan elmi-tədqiqat işləri əsasında alınan mühüm elmi nəticələr:

1. Obyektlərin texniki vəziyyətinin dəyişməsi zamanı faydalı siqnalla küy arasında korrelyasiya yaranan hallarda küyqarışıq siqnalın korrelyasiya analizinin nəticələrinin adekvatlığını təmin etməyə imkan verən texnologiyalar verilmiş, proqramlar tutulmuş, kompüter eksperimentləri aparılmışdır.

İcraçılar: akademik Telman Əliyev, t.e.d. Qəmbər Quluyev, prof. Nailə Musayeva, t.e.d. Fahrad Paşayev, t.e.d. Asif Rzayev

2. PUA sürülərinin avtonom idarə olunması məqsədi ilə hər bir PUA-nın müstəqil idarə olunması üçün metod və alqoritmlər işlənilmişdir. Tədqiqat işində qeyri-qabarıq optimizasiya metodlarının və ümumi vəziyyətin qiymətləndirilməsi üçün süni neyron şəbəkə modellərinin tətbiqi ilə sistemlər sistemi yanaşmasından istifadə edilmişdir.

İcraçılar: akademik Əli Abbasov, dos. Ədalət Paşayev, dos. Əbülfət Fətullayev, dos. Elxan Səbziyev, t.ü.f.d. Rauf Fətullayev

3. Hərbi poliqonlarda ekosistemlərin vəziyyətini kompleks qiymətləndirmək üçün  dekompozisiya modelləşdirilməsi metodunun tətbiqi təklif olunmuşdur. Ekosistemlərin tarazlıq tənliklərinin bazasında hərbi-texnogen təsirlər nəzərə alınmaqla ekosistemlərin vəziyyətinin müşahidəsinin və identifikasiyasının riyazi modeli qurulmuşdur.

İcraçılar: müxbir üzv Əminağa Sadıqov, dos. Ramin  Zeynalov, t.ü.f.d. Günay Abdiyeva-Əliyeva

4. Həm toplanmış, həm də paylanmış parametrli dinamik sistemlər üçün qeyri-lokal sərhəd şərtlərinin sağ tərəfindəki mənbələrin optimallaşdırılması məsələsi həll edilmişdir. Ədədi alqoritmlərin qurulması məqsədilə mənbələrin parametrlərinin optimallığı üçün zəruri şərtlər alınmışdır. Proqram təminatı hazırlanmış, test məsələlər üzərində ədədi eksperimentlər aparılmışdır.

İcraçılar: müxbir üzv Kamil Ayda-zadə, prof. Vaqif Abdullayev, r.e.d. Yeganə Əşrəfova

5. Ehtiyatları xarab ola bilən xidmət-ehtiyatlanma sistemlərinin yeni riyazi modelləri qurulmuş, onların ergodiklik şərtləri tapılmış və xarakteristikalarının hesablanması üçün səmərəli ədədi üsullar yaradılmışdır.

İcraçılar: müxbir üzv Ağasi Məlikov, M.O.Şahmalıyev

6. İlk dəfə olaraq həm parabolik tipli diferensial daxilolma, həm də onun diskret analoqlarına münasibətdə qarışıq məsələ ilə təsvir edilmiş idarəetmənin optimal idarə edilməsi məsələləri öyrənilmişdir. Bu problemlərde optimallıq üçün konstruktiv zəruri və kafi şərtler əldə edilir. Test problemi üzərində kompüter eksperimentleri aparılmışdır. İşin nəticələri xarici təsirlərin dəyərləri dəqiq bilinməyən, lakin mümkün dəyərlər çoxluğu şəklində verilən bir çox obyektler üçün idarəetmə sistemlərində istifadə edilə bilər.

İcraçı: prof. Elmxan Mahmudov

7. Elektrostatik sahənin parametrlərin əsasında metrik tanıma üsullarıni realizə edən neyron şəbəkələrin çəkilərinin bir anda tapılması imkanı göstərilmişdiк.

İcraçı: dos. Polad Heydərov

İşçilərinin ümumi sayı 332
Struktur bölmələri Süni intellekt metodlarının tətbiqi ilə tanıma məsələlərinin tədqiqi laboratoriyası
İctimaiyyətlə əlaqələr şöbəsi
Qərarların qəbul edilməsini dəstəkləyən informasiya sistemləri laboratoriyası
Fövqəladə hallarda idarəetmə laboratoriyası
Obyektlərin texniki vəziyyətinin identifikasiyası texnologiyaları və sistemləri laboratoriyası
İdarəetmə sistemlərinin texniki vasitələrinin işlənilməsi üsulları laboratoriyası
İntellektual qərar qəbuletmə üsulları və kompüter sistemləri laboratoriyası
İnformasiyanın intellektual emalı sistemləri laboratoriyası
Siqnalların tanınması və intellektual analizi üsulları laboratoriyası
Neftqazçıxarma obyektlərinin intellektual, diaqnostika və idarəetmə sistemləri laboratoriyası
İntellektual informasiya-ölçmə sistemləri laboratoriyası
İdarəetmənin nəzəri problemləri şöbəsi
Fiziki, bioloji və iqtisadi proseslərdə idarəetmənin riyazi analizi laboratoriyası
Tətbiqi ehtimal-statistik metodlar laboratoriyası
Kütləvi xidmət və ehtiyatların idarə edilməsi sistemlərinin modelləşdirilməsi laboratoriyası
Mürəkkəb dinаmik sistemlərdə idаrəetmə üsulları laboratoriyası
Diskret optimallaşdırma modelləri və üsulları laboratoriyası
İdarəetmənin ehtimal üsulları laboratoriyası
İdarəetmə üsulları və modelləşdirmə şöbəsi
Tanıma, identifikasiya və optimal qərar qəbuletmə üsulları laboratoriyası
Dinamik sistemlərin kompüter modelləşdirilməsi laboratoriyası
Texniki obyektlərin və proseslərin modelləşdirilməsi laboratoriyası
Ekoloji proseslərin modelləşdirilməsi laboratoriyası
Kəsilməz proseslərin modelləşdirilməsi və idarə edilməsi laboratoriyası
Biliklərin intellektual analizi laboratoriyası
Neft sənayesində nano-texnologiyaların tətbiqinin riyazi modelləşdirmə laboratoriyası
Sosial-iqtisadi sistemlərin modelləşdirilməsi şöbəsi
Fiskаl strategiyanın modelləşdirilməsi laboratoriyası
Sosiаl-iqtisаdi proseslərin modelləşdirilməsi laboratoriyası
Beynəlxalq əlaqələr və innovasiya şöbəsi
Elmi-texniki informasiya və patent tədqiqatları şöbəsi
Təhsil şöbəsi
İqtisadiyyatın qeyri-səlis modelləri laboratoriyası
Elmi şura

-       sədr

-       sədr müavini

-       katib

-       üzvləri

Abbasov Əli Məhəmməd oğlu, akademik

Sadıqov Əminağa Bəhmən oğlu, müxbir üzv

Əzizova Zəhra Ələkbər qızı

Əliyev Telman Abbas oğlu, akademik

Rzayev Ramin Rza oğlu, texnika elmləri doktoru, professor

Aydazadə Kamil Rəcəb oğlu, müxbir üzv

Abdullayeva Gülçin Gülhüseyn qızı, riyaziyyat üzrə fəlsəfə doktoru, dosent

Babayev Tofiq Əli İkram oğlu, texnika üzrə fəlsəfə doktoru

Əlizadə Tahir Əli oğlu, texnika üzrə fəlsəfə doktoru

Əsədova Rəna Şərif qızı, texnika üzrə fəlsəfə doktoru, dosent

Hacıyev Asəf Hacı oğlu, akademik

Həsənov Allahverdi Biyakir oğlu, texnika elmləri doktoru, professor

Həsənli Yadulla Həmdulla oğlu, iqtisad elmləri doktoru, professor

Hacıyev Şamil Əliheydər oğlu, riyaziyyat üzrə fəlsəfə doktoru, dosent

İmanov Qorxmaz Cahangir oğlu, iqtisad elmləri doktoru, professor

İsayev Məzahir Məhəmməd oğlu, texnika üzrə fəlsəfə doktoru, dosent

Quliyev Məmmədkərim Ağakərim oğlu, texnika elmləri doktoru, professor

Qədimov Rauf Mustafa oğlu, texnika üzrə fəlsəfə doktoru

Quluyev Qəmbər Ağaverdi oğlu, texnika elmləri doktoru

Məlikov Ağası Zərbəli oğlu, müxbir üzv

Məmmədov Knyaz Şiraslan oğlu, riyaziyyat elmləri doktoru, professor

Mənsimov Kamil Bayraməli oğlu, riyaziyyat elmləri doktoru, professor

Musayeva Nailə Fuad qızı, texnika elmləri doktoru, professor

Мəmmədov İlqar Qürbət oğlu, riyaziyyat elmləri doktoru

Nəsirova Tamilla Hilal qızı, riyaziyyat elmləri doktoru, professor

Paşayev Ədalət Bəxtiyar oğlu, riyaziyyat üzrə fəlsəfə doktoru, dosent

Rzayev Abbas Heydər oğlu, texnika elmləri doktoru, professor

Rzayev Asif Hacı oğlu, texnika elmləri doktoru, dosent

Məstəliyev Rəşad Oqtay oğlu, riyaziyyat üzrə fəlsəfə doktoru, dosent

Quliyeva Sevinc Yunis qızı, riyaziyyat üzrə fəlsəfə doktoru

Paşayev Fəhrad Heydər oğlu, texnika elmləri doktoru

Rüstəmov Yasin İsmayıl oğlu, texnika elmləri doktoru, dosent

Fətullayev Əbülfət Balay oğlu, texnika üzrə fəlsəfə doktoru, dosent

Gənc alimlər və mütəxəssislər şurası

-       sədr

-       sədr müavini

 

-       katib

-       üzvləri

 

Nəcəfova Lamiyə Həmzə qızı

Abbaszadə Nərmin Arzu qızı

Əzimov Rüstəm Bakir oğlu

Niyazova Rayihə Rasim qızı

Məmmədova Ayla Hüseyn qızı, riyaziyyat üzrə fəlsəfə doktoru

Qurbanlı Üzeyir Qurbanqulu oğlu, texnika üzrə fəlsəfə doktoru

Hidayətzadə Səyyarə Qismətəli qızı

Paşayeva Yeganə İlqar qızı

Qənbərov Eltunc Qulu oğlu

Göyüşov Atakişi İbrahim oğlu

Mustafayev Elmar Məhəmməd oğlu

Cəfərov Cahangir Maarif oğlu

Camalov Zaur Zeynal oğlu

Paşa Pərvin Fərhad oğlu

Süleymanlı Bəhram Ədalət oğlu

Əliyeva Zərinə Yusif qızı

Talıbova Nigar Qabil qızı

Məmmədov Vüsal Cəlil oğlu

Cəbiyeva Şəms Mütəllim qızı

Abdullayeva Nəzifə Şakir qızı

Əhmədli Nigar Əhməd qızı

Məlikzadə Zümrüd İmran qızı

Əliyev Yadigar Arif oğlu

Cəfərova Raya Elbrus qızı

Əhmədova Aydan Fətəli qızı

Əsədova Fatimə Mətləb qızı

Qasımov Elnur Sərdar oğlu

Süleymanova Şəkər Əfqan qızı

Əliyeva Gülşad Hümmət qızı

Abdullayeva Aysel Mahmud qızı

Mustafazadə Aytac Raqif qızı

Nəsirli Leyla Vidadi qızı

Məmmədli Fərid Ağami oğlu

Şükürova Nigar Oktay qızı

Qurbanov Əli Fuad oğlu

Quliyeva Pünar Sabir qızı

Kadaşeva Ülviyyə Malik qızı

Nübiyyə Arif qızı

Fərəcova Gülşən İsa qızı

Həmidov Elnur Aslan oğlu

Cəfərova Sona Sahib qızı

Qurbanov Məcid Həsən oğlu

Məlikova Şəlalə Tahir qızı

Əliyeva Gülcənnət Mustafa qızı

Maqsudova Nərgiz Ədalət qızı

Babayev Orxan Tehran oğlu

Hüseynova Taciman Arzu qızı

Nabadova Lamiyə Nazim qızı

Dissertasiya şurası

-       sədr

-       sədr müavini


-       elmi katib

-       üzvləri

Əliyev Telman Abbas oğlu, texnika elmləri doktoru, professor, akademik

 

İbrahimov Vaqif Rza oğlu, riyaziyyat elmləri doktoru, professor

Paşayev Ədalət Bəxtiyar oğlu, riyaziyyat üzrə fəlsəfə doktoru, dosent

Abdullayev Vaqif Maarif oğlu, riyaziyyat elmləri doktoru, dosent,

Cəfərov Səyyəddin Məşədi oğlu, texnika elmləri doktoru, professor

Əliyev Elçin Rəşid oğlu, texnika elmləri doktoru, dosent

Əliyev İsbəndiyar Müseyib oğlu, texnika elmləri doktoru, dosent

Fəttahova Mehriban İsa qızı, texnika elmləri doktoru, dosent

Həsənov Allahverdi Biyakir oğlu, texnika elmləri doktoru, professor

Hümbətov Ramiz Topuş oğlu, texnika elmləri doktoru, professor

Quliyev Məmmədkərim Ağakərim oğlu, texnika elmləri doktoru, professor

Quluyev Qəmbər Ağaverdi oğlu, texnika elmləri doktoru

Mehdiyeva Qalina Yuryevna, riyaziyyat elmləri doktoru, professor

Məlikov Ağasi Zərbəli oğlu, texnika elmləri doktoru, professor, müxbir üzv

Musayeva Nailə Fuad qızı, texnika elmləri doktoru, professor

Məmmədov Knyaz Şiraslan oğlu, riyaziyyat elmləri doktoru, professor

Məmmədov İlqar Qürbət oğlu, riyaziyyat elmləri doktoru, dosent

Rzayev Abbas Heydər oğlu, texnika elmləri doktoru

Rzayev Ramin Rza oğlu, texnika elmləri doktoru, dosent

Rzayev Tofiq Heydər oğlu, texnika elmləri doktoru, professor

Sadıqov Əminağa Bəhmən oğlu, texnika elmləri doktoru, professor

Yaqubov Məmməd Haqverdi oğlu, riyaziyyat elmləri doktoru, professor

Zeynalov Elçin Razim oğlu, texnika elmləri doktoru

Həmkarlar təşkilatı

-         sədr

-         sədr müavini

-         katib

-         büro üzvləri
 

Əzizova Zəhra Ələkbər qızı

Qurbanova Sədaqət Həsən qızı

G.M.Quliyeva

X.N.Hüseynova

Z.B.Cəbiyeva

F.Babayeva

D.İ.Məstəliyeva

R.R.Əliyeva

R.İ.Cabbarov
Elmlər doktorları
Fəlsəfə doktorları