Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası

Azərbaycanın ilk veb saytı (1995)

ANA SƏHİFƏ  >>  Dilçilik İnstitutunun fəlsəfə doktorları

Heydərova Xədicə İsabala qızı
Anadan olduğu yer Bakı
Təvəllüdü 08.02.1973
Bitirdiyi ali təhsil müəssisəsi  Bakı Dövlət Universiteti
Elmi dərəcəsi Filologiya üzrə fəlsəfə doktoru
Elmi rütbəsi Dosent
Namizədlik (PhD) dissertasiyasının mövzusu:

-         ixtisas şifri

-         ixtisasın adı

-         mövzunun adı

 

 

5706.01

Azərbaycan dili

Azərbaycan filoloji lüğətlərində ümumişlək olmayan sözlərin verilməsi

Doktorluq dissertasiyasının mövzusu:

-         ixtisas şifri

-         ixtisasın adı

-         mövzunun adı

 

5706.01

Azərbaycan dili

Nəsiminin anadilli əsərlərində dini-fəlsəfi və coğrafi terminlər

Çapdan çıxmış elmi əsərlərinin ümumi sayı

-         xaricdə çıxmış elmi əsərlərinin sayı

-         beynəlxalq bazalarda referatlaşdırılan və indeksləşdirilən jurnallarda çap olunan məqalələrin sayı

ümumilikdə 92 elmi əsər (76 məqalə və konfrans materialları, 16 kitab)

1 kitab, 15 məqalə, 9 konfrans materialı

 

1 Scopus (Q1), 1 Web of Science, 3 Copernicus, 2 ERİHPLUS

Müəlliflik şəhadətnamələrinin və patentlərin sayı  
Kadr hazırlığı:     

-         fəlsəfə doktorlarının sayı

 
Əsas elmi nailiyyətləri 3 monoqrafiya, 5 lüğətin müəllifi, 4 lüğətin həmmüəllifidir. Eyni zamanda fundamental kollektiv əsər olan 3 cildlik “Türk mənşəli arxaizmlər lüğəti”nin rəhbəridir. 3 cildlik “Nəsiminin anadilli əsərlərinin izahlı ensiklopedik lüğəti”nin müəllifidir.
Elmi əsərlərinin adları

Məqalələr və konfrans materialları:

1.Lüğətlərin tipləri və Azərbaycan filoloji lüğətlərində sözlük məsələsinin qoyuluş. Məqalə. Filologiya məsələləri. Bakı, 2011,  №10, səh. 154-161.

2. “Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti”ndə terminlərin verilməsi.  Məqalə. Dil və ədəbiyyat. Beynəlxalq elmi-nəzəri jurnal. Bakı, 2011, №4(80), səh. 71-77.

3. Лексикографический аспект изучения диалектной лексики (на материале «Толкового словаря азербайджанского языка»). Məqalə. European Science and Technology. Materials of the İnternational Research and Practice Conference. Wiesbaden, Germany, January 31st. The publisher «Strategic Studies Institue». 2012, səh. 905-910.

4. Lüğətçilik nöqteyi-nəzərindən etnoqrafik leksikanın öyrənilməsi. Məqalə. Dil və ədəbiyyat. Beynəlxalq elmi-nəzəri jurnal. Bakı. 2012, 1(81), səh.  43-45.

5.“Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti” əsasında arxaik sözlərin leksikoqrafik aspektdən öyrənilməsi. Məqalə. Azərbaycanşünaslığın aktual problemləri. Ümummilli lider Heydər Əliyevin anadan olmasının 89-cu ildönümünə həsr olunmuş III Beynəlxalq elmi konfransın materialları.  Bakı, Azərbaycan. 2-5 may 2012, səh. 244-247.

6. “Azərbaycanca-rusca lüğət”də “qrammatik omonimlər” prinsipinin tətbiqi məsələsi. Məqalə. Dilçilik İnstitutunun əsərləri. Bakı, Nəsini adına Dilçilik İnstititutu. 2012, № 3, səh. 56-63.

7.К вопросу об отражении диаморфии в переводных словарях неродственных языков. Məqalə. Вестник Ленинградского государственного университета имени А.С. Пушкина. Научный журнал. Филология, Санкт-Петербург. 2013, № 1, Том 1, səh. 103-109.

8. Лексикографическое представление морфологических несоответствий между азербайджанским и русским языками. Məqalə. Вестник Воронежского государственного университета, серия Лингвистика и межкультурная коммуникация. 2014, №1, səh. 107-112.

9.Место малоупотребительных слов-омонимов в азербайджанских филологических словарях . Konfrans materialı. “Applied Sciences and technologies in the United States and Europe: common challenges and scientific findings” Amerika Birləşmiş Ştatlarında keçirilmiş elmi konfrans. Cibunit Publishing. New York, USA. 2014, 225 p. April 21, 2014, səh. 147-149.

10. “Terminologiya” termininin terminoloji variativlik aspektindən araşdırılması. Məqalə. “Terminologiya məsələləri” jurnalı. Bakı. 2014, №2, səh. 154-161.

11. Anadilli terminlərin yaranma üsullarinin leksikoqrafik təsviri. Məqalə. “Sivilizasiya” elmi-nəzəri jurnal. 2015, 7, səh. 70-76.

12. “Azərbaycan dilinin izahli lüğəti”nə yeni baxış. Məqalə. Dilçilik İnstitutunun əsərləri. "Elm və təhsil”, Bakı. 2015, №2, səh. 101-108.

13. Beynəlxalq fonetik əlifbanın “Azərbaycan dilinin orfofoniya lüğəti”nə tətbiqi. Məqalə. “Sivilizasiya” elmi-nəzəri jurnal. 2015, 10, səh. 91-96.

14. The Dilemma in the Azerbaijani Philological Dictionaries – Homonymy or Polysemy. Məqalə. Международный научно-исследовательский журнал. International Research Journal. ISSN 2303-9868 PRINT, ISSN 2227-6017ONLINE, Екатеринбург. 2016 август, №8 (50)-. Часть 5, səh. 97-102.

15.“Yeni sözlər və yeni mənalar lüğəti”nin tərtibi prinsipləri. Məqalə. Tədqiqlər. Bakı. 2016, №3, səh. 126-133.

16. Sıralı kainat. Məqalə. "Elm" AMEA Rəyasət Heyətinin qəzeti. 18.04.17,№07(1174) 6.

17. Jarqon, arqo, slenq və profesionalizmlərə leksikoqrafik aspektdən baxış. Məqalə. "Dil və ədəbiyyat". Beynəlxalq elmi-nəzəri jurnal, Bakı. 2017, 4(104), səh. 97-100.

18. Bu barədə düşünməyə dəyər: filoloji lüğətlərdə feili sifətlər verilməlidirmi? Məqalə. "Tədqiqlər", Bakı. 2017, №3, səh. 30-37.

19. Vaqifin dilində bəzi semantik və qrammatik xüsusiyyətlər. Məqalə. “Dilçilik İnstitutunun əsərləri” jurnalı, “Elm və təhsil”, Bakı. 2018, № 1, səh. 154-162-http://www.dilcilik.az/eserler/Dilcilik-institutunun-eserleri-1-2018.pdf.

20. Azərbaycan dilinin orfoqrafiya lüğətinə hansı sözlər daxil edilməlidir? Məqalə. “Dil və ədəbiyyat” beynəlxalq elmi-nəzəri jurnal, Bakı. 2018, 3(107), səh. 17-20.

21. Orta əsr ərəb leksikoqrafiyası. Məqalə. Dilçilik  İnstitutunun əsərləri. 2018, №2, səh. 76-86.

22. XI-XVIII əsrlərdə Azərbaycan dilində -ıb4 şəkilçisinin varitivliyi və inkişafı. Konfrans materialı. Conference Book, Baku 2nd İnternational Conference Of Science, Baku, Azerbaijan. 1st of april, 2018 , səh.193-195.

-https://www.researchgate.net/profile/Bahman-Huseynli-2/publication/333223884

23. Nəsiminin yaradıcılığında “saç” və “zülf” leksik vahidlərinin ifadə etdiyi mənalarının obrazlı təqdimatı. Məqalə. “Dilçilik araşdırmaları” jurnalı. Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Nəsimi adına Dilçilik İnstitutu. Beynəlxalq elmi jurnal. Bakı – “Elm”, 2019, №2, səh. 25-29. - İSSN 2664-5432.

24. Транслитерация в азербайджанском языке русских слов и слов заимствованных посредством русского языка. Konfrans materialı. Материалы Международной научно-практической конференции «Актуальные проблемы казахского языкознания», посвященной 80-летию профессора Байынкул Калиевича Калиева, Алматы. 25 января, 2019 год, səh. 84-90. Нигяр Агаева.

https://pps.kaznu.kz/ru/Main/FileShow2/146038/86/3/6000/2019//.

25. Nəsiminin dilində işlənən təsəvvüf və hürufi terminləri. Konfrans materialı. Beynəlxalq türk dünyası mədəniyyət elçiləri: Nəsimi simpoziumu. BDU, Yeni tədris korpusu dəyirmi salon, Bakı. 2019, səh. 273-279.

26. “Nəsiminin anadilli əsərlərinin izahlı-ensiklopedik lüğəti”nin quruluşu. Konfrans materialı. Nəsimi-650. Ey Nəsimi cahanı tutdu sözün... İmadəddin Nəsiminin 650 illiyinə həsr olunmuş II Beynəlxalq Elmi Konfransın materialları. 8-11 dekabr 2019, səh. 267-272.

27. Nəsimi şeiriyyatında qara saçın təsviri çalarları. Tezis. “Azərbaycan əlyazmaları dünya kitabxanalarında”: IV beynəlxalq elmi-nəzəri konfransın materialları. Böyük Azərbaycan şairi İmadəddin Nəsiminin 650 illik yubileyinə həsr olunur. Bakı, - Bakı, Elm və Təhsil, 2019, 90 s. 12 oktyabr 2019, səh. 75-77.

http://www.manuscript.az/index.php?newsid=297

28. Nəsiminin “Mən ki, dərvişəm, fəqirəm, padişahi-aləməm” qəzəlinin semantik təhlili. Kitab (həmmüəllif) . Kollektiv məqalələr toplusu. Mətn və kоntekstlər: Nəsiminin bir qəzəlinə dair şərhlər. Bakı, “Elm və təhsil”, 2019, 192 səh, səh. 181-190. İSBN 978-9952-8305-2-1.

29. Построение словаря Махмуда Кашгари «Диван лугат ат-Турк» (сравнительный анализ словарей аль-Фараби «Диван аль-адаб фи баян люгатиль араб» и Махмуда Кашгари «Диван лугат ат-Турк»). Məqalə. International Academy Journal Web of Scholar, February 2020, DOI: 2020, 2(44), səh. 37-40 -ISSN: 2518-1688 İSSN 2518-167X,

DOI: 10.31435/rsglobal_wos/28022020/6916.

30. Ərəb dilindən alınmaların Azərbaycan dilinə transliterasiya qaydaları. Məqalə. “Dil və ədəbiyyat” jurnalı, Beynəlxalq elmi-nəzəri jurnal. Bakı. 2020, 1(113), səh. 23-29. - İSSN 2218-7588.

31. Nəsiminin dilində işlənən “xətt” leksik vahidinin epidiqmatik xarakteristikası və semantik iyerarxiyasının qrafik təsviri. Məqalə. “Filoloji məsələlər və sənətşünaslıq” jurnalı. 2020, №2, səh. 226-231 - İSSN 2663-4368 (Print), İSSN 2709-2699 (Online), DOI: 10.29228/edu.308.

32. Pietro Della Vallenin (XVII əsr) «Türk dilinin qrammatikasi» əsəri (I və II fəsillərin təhlili). Məqalə. “Əlyazmalar yanmır” jurnalı. 2020, №1 (10), səh. 163-171 -p-İSSN: 2410-5600, İSSN-L: 2663-998X, Creative Commons Lisense, CC BY-NC 4.0,

http://manuscript.az/mdb/mdpdf/MDB1-2020.pdf.

33. XVII əsr Azərbaycan dilinin qrammatikası. Məqalə. “Elm və həyat” elmi-populyar jurnal. 2020, №1-2 (467-468), səh. 60-62.

34. Qədim şumer lüğətləri. Məqalə. “Dilçilik araşdırmaları” jurnalı. №1, Bakı. 2021-İSSN 2664-5432, UOT: 81-112.4.

35. “İbn Mühənna lüğəti əsasında XIII əsr Azərbaycan türkcəsi vokalizminin təyini. Məqalə. “Dilçilik araşdırmaları” jurnalı. 2022, №1, səh.(27-34).

-https://azelinguist.az/jurnallar/dilcilik_arasdirma_n1_2022.pdf, ISSN 2664-5432.

36. İbn Mühənna lüğətinin İstanbul nüsxəsində Azərbaycan dilinə xas xüsusiyyətlər. Məqalə. “Filologiya və sənətşünaslıq” jurnalı. 2022, №1, səh. (173-179).

37. Nəsiminin dilində işlənən mifonimlərin paradiqmatik təsnifatı. Məqalə. “Türkologiya” jurnalı. 2022, №2, səh. 71-79.

https://dergipark.anas.az/index.php/turkology/article/view/1640 , İSSN 2313-5204.

38. Nəsiminin dilindəki lətaiflər və onlarla bağlı leksik vahidlərin hind fəlsəfəsi ilə müqayisəli təhlili. Məqalə. AMEA Filologiya və sənətşünaslıq. 2023, № 1, səh. 236-243  -ISSN 2663-4368, E-ISSN 2709-2699,

http://dx.doi.org/10.59849/2663-4368.2023.1.236.

39. Lexical Units Reflectıng Anthropomorphism in Nasımı’s Religious and Philosophical Views. Məqalə. “World Science” journal. Dolna 17, Warsaw, 30.12.2024, № 4(86), səh. 1-9. Scholarly Publisher, RS Global Sp. z O.O. ISNI: 0000 0004 8495 2390, The article is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License. https://doi.org/10.31435/ws.4(86).2024.3242

https://rsglobal.pl/index.php/ws/article/view/3242 

 Google Scholar (h-index - 12) - iDiscover (University of Cambridge) - Index Copernicus (ICV 2019: 91.15) - International Impact Factor Services

40. XIV əsr Azərbaycan şairi İmadəddin Nəsimi yaradıcılığında coğrafi terminlər. Məqalə. Norwegian Journal of development of the International Science, 26.5.2025, No 157, səh. 62-65

-chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://nor-ijournal.com/wp-content/uploads/2025/06/NJD_157-62-65.pdf

https://journals.indexcopernicus.com/search/details?id=63719

https://doi.org/10.5281/zenodo.15536095

41. Nəsimi yaradıcılığında təsəvvüf geyim terminləri və onların simvolik anlamları. Məqalə. Qədim Diyar. Beynəlxalq Elmi Jurnal. 28.02.2025, Cild: 7, Sayı: 2/7-10, səh. 64-70 - ISSN: 2706-6185. e-ISSN: 2709-4197.DOI: 10.36719.

https://doi.org/ 10.36719/2706-6185/44/64-70 . Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License (CC BY-NC 4.0). ERİHPLUS, Copernicus, Google scholar.

42. Образная передача мифотопонимов в творчестве Насими. Məqalə. «Вестник Санкт-Петербургского университета. Востоковедение. Африканистика». Scopus Q1. 2025, №1 (17), səh. 102-113.

- https://share.google/Ru9MexKS2TMpyg7gm https://aasjournal.spbu.ru/article/view/22581, Scopus Q1.

43. Nominalization Of Quranic Sentence Quotations ın Nasimi’s Language (In Comparıson Wıth Azerbaijani Classical Literature). Məqalə. “Annali d’Italia” Scientific Journal of Italy. 2025, №68, səh. 19-22.

– ISSN 3572-2436site: https://www.anditalia.com/  DOI: 10.5281/zenodo.15754676.

44. Nəsimi yaradıcılığında Məhəmməd peyğəmbərin hədislərindən iqtibas edilmiş termin və ifadələr. Məqalə. Terminologiya məsələləri. 2025, №1, səh. 55-65

–https://doi.org/10.59849/2663-8967.2025.1.55. UOT-811.521.1. ISSN 2663-8967.

45. Nəsimi yaradıcılığında qurani ifadələrin terminləşməsi. Məqalə. Araşdırmalar. 2025, №1, səh. 29-36

–https://dergipark.anas.az/index.php/lingres.https://dergipark.anas.az/index.php/lingres/article/view/3247.

http://doi.org/10.59849/2664-5432.2025.1.29.

46. Этимологический, семантический, грамматический и статистический анализ хуруфийских терминов в произведениях Насими . Məqalə. Russian Linguistic Bulletin. Rusiya. 2025, №10 (70), səh. 1-6.

https://rulb.org/media/articles/21048.pdf.

https://rulb.org/archive/10-70-2025-october/10.60797/RULB.2025.70.11. DOI: 10.60797/RULB.2025.70.11.

47. Nəsiminin poeziyasında hürufi antropologiyaya aid terminlərin leksik-qrammatik, etimoloji və statistik təhlili. Məqalə. Elmi Xəbərlər Jurnalı. Gəncə. 2025, №5.

48. Аллегорическая и символическая система в поэзии Насими в контексте суфизма и хуруфизма. Məqalə. Namangan Davlat Unıversıtetı ılmıy axborotnoması. Özbəkistan. 2025, № 8, səh. 273-277.

49. Antropomorfizm və hürufi təfəkkür: Orta əsr Azərbaycan təsəvvüf poeziyasında bir təhlil. Məqalə. Naxçıvan. 2025.  DOI: 10.59849/2311-8482.2025.2.25

50. Nəsimi poeziyasında hürufi doktrinanın əsasını təşkil edən hərf və dilin ezoterik təbiəti. Məqalə. Gəncə Dövlət Universiteti. Elmi Xəbərlər Jurnalı. Gəncə. 2025, № 4, səh. 205-209.    DOİ:10.30546/gdu.2025.4.205.

51. Fi-surati-shabi-qatat: Поэтическое толкование хуруфийского антропоморфизма у Насими. Məqalə. «XXI asr tılshunoslıgı: tahlil va talqin». “Lınguıstıcs of the XXI century: analysis and interpretation”. Özbəkistan. Fan va ta’lim integratsiyasi, Avgust, 2025. 30-sentabr 2025, No 3, Vol. 2,  3(3), səh. 5-12, səh. 34-40.   E-ISSN 2181-3914

   https://journals.samdpi.uz.

52. Метафизика речи: Суфийские термины и их символика у Насими. Məqalə. «Urganch davlat pedagogika instituti axborotnomasi» ilmiy-nazariy va metodik jurnal. Özbəkistan.2025, may, № 3, 197-205.

https://www.urspi.uz/uz/site/active?id=121.

53. Nəsiminin ədəbi irsində  “üz” və “saç” mistik-oppozitiv simvolikası. Məqalə. Qərbi Kaspi Universiteti. Elmi Xəbərlər  (Humanitar elmlər seriyası). 2024,  № 3, səh. 71-77. 2024 № 3 Humanitar elmlər seriyası.

54. Nəsimi poeziyasında batini dövr nəzəriyyəsinin leksik təzahürləri. Məqalə. Filologiya məsələləri. 2025, № 6 , səh. 3-9 . 

55. Nəsiminin dilində işlənən təsəvvüf terminlərinin etimoloji və semantik təhlili . Məqalə. Qərbi Kaspi Universiteti “Elmi Xəbərlər” jurnalı. 2024, №1, səh.85-92.

https://doi.org 10.54414/PCFZ3555.

56. The Esoteric Nature of Letters and Language in Nasimi’s Hurufi Poetics. Məqalə. Bulletin of L.N. Gumilyov Eurasian National University. PHILOLOGY Series. Qazaxıstan. 2025, № 3 (152). https://bulphil.enu.kz/index.php/main/issue/view/35  https://doi.org/10.32523/2616-678X-2025-152-3-62-73 

https://bulphil.enu.kz/index.php/main/article/view/1142/678

57. Nəsimi poeziyasında rəqəmlərin metafizik və kosmik dili. Məqalə. Qərbi Kaspi Universiteti. Elmi Xəbərlər (Humanitar elmlər seriyası). 2025, № 4, səh. 205-209.

https://journal.wcu.edu.az/az/research/humanitar-elmler-seriyasi-id-407.

58. Nəsimi yaradıcılığında “saç” konseptində işlənən təsəvvüfi termin və ifadələr. Məqalə. Qərbi Kaspi Universiteti . Elmi Xəbərlər (Humanitar elmlər seriyası). 2025, № 2 (14), səh. 220-226. Jurnal seriyaları. 2025-2-humanitar-35. Heydərova X.pdf.

59. Nəsimi yaradıcılığında teonimlərin yeri. Tezis. International Conference “Azerbaijani Oriental Studies in the Context of East-West Scientific-Cultural & Socio-Political Dialogue” dedicated to the 100th anniversary of the establishment of the Faculty of Oriental Studies of Baku State University. 14 - 15 December 2022, Baku State University, Baku, Azerbaijan. 14-15 December, 2022, səh. 13-14. -

http://static.bsu.az/w20/Abstract-books-konfrans-Oriental-1.pdf. ISBN: 978-9952-546-31-6.

60. Mahmud Kaşğarinin “Divanu lüğət ət-türk” leksikoqrafik əsərinin quruluşu. Konfrans materialı. “Mahmud Kaşğari. Divanü lüğat-it-türk-950” Beynəlxalq konfransın materialları. 28 iyun, 2024, səh. 59-62.

61. Artistic Definition of the Types of Calligraphy in Nasimi’s Work. Konfrans materialı. “Turkiy filologiya masalalari” mavzusida o‘tkazilgan xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari. Özbəkistan. 21 may, 2025, səh. 256-260  –  UDC 001.1 / BBC 1  ISBN 978-92-44513-63-7 DOI

https://doi.org/10.5281/zenodo.8273169.

https://innopublic.ru/index.php/itp/index.

62.Nәsimi yaradıcılığında humoral patologiyaya aid terminlәr. Konfrans materialı. Актуальные проблемы преподавания филологических дисциплин. В современном образовательном пространстве: Инновации и перспективы. Навоийский государственный университет кафедра русского языка и литературы. Материалы международной научно-практической конференции, посвящённой 225-летию со дня рождения А.С. Пушкина. Навои, Узбекистан. 12 ноября, 2024, səh. 338-344. -

63. Nəsimi yaradıcılığında “ayət” qurani termini. Konfrans materialı. Ümummilli Lider Heydər Əliyevin anadan olmasının 102-ci ildönümünə həsr olunmuş gənc dilçi doktorant və dissertantların “Sələflər və xələflər” Respublika elmi konfransı 2025, 13 may, səh. 109-112.

64. Nəsiminin əsərlərində bütpərəstlik, xristianlıq və zərdüştlük terminlərinin leksik və qrammatik təsnifatı. Konfrans materialı. Bakı Dövlət Universiteti. Ümummilli lider Heydər Əliyevin anadan olmasının 102 illiyinə həsr olunmuş “Azərbaycan filoloji fikri çağdaş tədqiqatlarda” mövzusunda Respublika elmi konfransı. 2025, 14 ma, səh. 126-129.

65. İmadəddin Nəsimi yaradıcılığında “nitq” konsepti və ona bağlı təsəvvüf terminlərinin leksik-semantik təhlili. Konfrans materialı. 7-ci beynəlxalq Bəxtiyar Vahabzadə türk dünyası dil, tarix, mədəniyyət və ədəbiyyat konfransı. (Bəxtiyar Vahabzadə; vətənpərlik və millilik). Azərbaycan Dövlət Pedegoji Üniversetetin Şəki filialı Şəki-Azərbaycan (onlayn və canlı iştirak). 21 iyun 2025, səh. 601-607.

66. Azərbaycan dilinin saflığına elmi baxış. Məqalə. “Xalq” qəzeti. 20.12.2025.

https://xalqqazeti.az/az/medeniyyet/249066-azerbaycan-dilinin-safligina-elmi-baxis.

67. Azərbaycan dövlətçilik diskursunda siyasi dilin leksik-semantik modeli: Heydər Əliyev və İlham Əliyevin çıxışları əsasında. Məqalə. “Yeni Azərbaycan” qəzeti.  23.12.2025.

https://yeniazerbaycan.com/Siyaset_e133918_az.html.

68. Vaqifin dilində bəzi semantik və qrammatik xüsusiyyətlər. Məqalə. «Problems of Research and Education of the Uzbek Language». Tashkent-18.10.2024, 18.10.2024, səh. 295-299.

https://www.myscience.uz/index.php/language.

69. XIV əsr Azərbaycan ədəbi dilinin təşəkkülündə Mustafa Zərir irsi və “Siyərün-Nəbi” abidəsi Publisistik. Məqalə. https://science.gov.az/az/news/open/35082.

70. Azərbaycan dilinin strateji təhlükəsizlik konsepsiyası: Prezident İlham Əliyevin dil siyasətinə konseptual baxış. Publisistik məqalə. Yeni Azərbaycan qəzeti. 21.02.2026https://www.yeniazerbaycan.com/Sosial_e137322_az.html

71. Различия и сходства суфийских и философских терминов в творчестве Насими. Konfrans materialı. O‘zbekiston Respublikasi oliy ta’lim, Fan va innovatsiyalar vazirligi Renessans ta’lim universitet “Filologik tadqiqotlar taraqqiyoti Va taʼlim muammolari”. Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya Materiallari to‘plami. Toshkent. 17-18 oktabr, 2025 –səh. 269-280.

72. "Sağır nun" sonor samitinin əski əlifbada qrafik həlli və onun XIII-XX əsr Azərbaycan yazılı abidələrində tətbiqi qaydaları. Məqalə . Türkologiya jurnalı. 2025, №2, səh. 78-86. doi.org/10.59849/2313-5204.2025.2.78

73. Philosophical terms of “periodic theory” in the works by the 14th century Azerbaijani poet Nasimi. Məqalə. Interdisciplinary Cultural and Humanities Review. Ukraine, Kyiv. LLC "Scientific Journals". https://interculture.com.ua/. 2026, Vol. 5, No. 1. ERIH PLUS criteria for inclusion.

74. Hümay/umay arxetipi: türk mifoloji kökündən təsəvvüfi alleqoriyaya. Konfrans materialı. AMEA Dilçilik İnstitutunda I Türkoloji Qurultayın 100 illiyinə həsr olunmuş respublika konfransı. 23 aprel 2026.

https://azerbaycandili.az/Literatures/Download/28108/turcocongres.pdf.

75. Nesîmî’nin Anadilli Türkçe Şiirlerinde Dinî-Felsefî Terminoloji: Hz. Ali İmajı Üzerinden Leksik-Semantik Bir İnceleme. Konfrans materialı. III. Uluslararası Bilim, Yazı ve Edebiyat Dili Olarak Türkçe Sempozyumu. 18–20 Mayıs 2026.

76. Nəsimi poeziyasında “rəqqi-mənşur” obrazının qurani-terminoloji semantikası və klassik ədəbiyyatda intertekstual davamı. Filologiya və sənətşünaslıq. 2026, №1.

KİTABLAR

77. Принципы подачи омонимов в азербайджанской лексикографии. Monoqrafiya. Verlag/ издатель: LAP LAMBERT Academic Publishing ist ein lmprint der / является торговой маркой OmniScriptum GmbH &Co. KG. Heinrich-Böcking-Str. 6-8, 66121 Saarbrüken, 2014. Deutschland / Германия, səh. 67.

78. Yeni sözlər və yeni mənalar lüğəti kitab. "Elm və təhsil", Bakı- 2016, səh, 269. İ.Məmmədli, N.Seyidəliyev, T.Baxşıyeva, S. Əliyeva, N.Ağayeva, L.Qasımlı.

79. Azərbaycan dilinin orfofoniya lüğəti. R, S, Ş, T hərfləri. Kitab. AMEA. ADU, – 1052 səh. 2016, səh. 793-965, A.Cəfərov, R.Heydərov, A.Bəylərova, X.Əsgərova, P.Həsənova, A.Həsənova.

80. Nəsiminin anadilli əsərlərinin izahlı-ensiklopedik lüğəti. I cild. Lüğət. “Nurlar”-Poliqrafiya Mərkəzi. Bakı. ISBN  978-9952-83-593-9. 2019, səh. 344. - İSBN 978-9952-83-593-9.

81. Azərbaycan filoloji lüğətlərində ümumişlək olmayan sözlərin verilməsi. Monoqrafiya. Bakı, “AVROPA” nəşriyyatı. 2019, 222 səh. H  4702060104-07/88032-2019.

82. Qədim və orta əsr lüğətlərinin tərtibi prinsipləri. Monoqrafiya. Elm və Təhsil nəşriyyatı. 2021, 248 səh. İSBN 978-9952-8428-1-4.

83. Azərbaycan dilinin orfoqrafiya lüğəti. R, Ş, T hərfləri. Lüğət. Bakı, “Elm”, - 756 səh, 2021 - 524-541, 592-609, 609-658. İsmayıl Məmmədli, Nəriman Seyidəliyev, Tünzalə Baxşıyeva, Fidan Salayeva, Sitarə Əliyeva, Ləman Qasımlı, Fizuli Mustafayev, Nigar Ağayeva, Sevinc Səfərova. İSBN 978-9952-523-37-9.

84. Heydər Əliyevin siyasi dilinin lüğəti. Lüğət. Bakı, Elm və təhsil, 272 səh. 2023 - İSBN 978-9952-568-89-9.

85. Nəsiminin dilində işlənən onomastik vahidlərin izahlı lüğəti (dini-təsəvvüfi və poetik onomastikon). Lüğət. Bakı, Af-PoliqrAf Mətbəəsi, 320 səh.  2023, İSBN 978-9952-541-15-1.

86. Xadicha Haydarova. Nasimiy asarlari tilida qo'llang onomastik birliklarning izohli lug'ati (diniy-tasavvuf va poe onomastika). Lüğət. Tarjimon: Norova Gulsanam Maxsutovna. Navoiy. 2024, 262 səh.

87. Nəsiminin dilində işlənən onomastik vahidlərin izahlı lüğəti (dini-təsəvvüfi və poetik onomastikon). Lüğət. Bakı, Af-PoliqrAf Mətbəəsi. 2023, 316 səh. - İSBN 978-9952-541-15-1.

88. Türk mənşəli arxaizmlər lüğəti (XIII-XVIII əsrlər Azərbaycan yazılı abidələri əsasında). I cild. (A, B, C, Ç hərfləri). Lüğət. Bakı, “Elm və təhsil”. X.Heydərovanın rəhbərliyi altında. 2023, 468 səh. A, B, C, Ç hərfləri, səh.18-292. T.Quliyev, ISBN 978-568-90-5.

89. Türk mənşəli arxaizmlər lüğəti (XIII-XVIII əsrlər Azərbaycan yazılı abidələri əsasında). II cild. (Q hərfi). Lüğət. Bakı, “Elm və təhsil”. X.Heydərovanın rəhbərliyi altında. 2023, 464 səh. Q hərfi, səh. 193-324. R.Mədətova, A.Paşayeva, V.Abdullayeva, T.Əsgərova. ISBN 978-9952-568-90-5.

90. Türk mənşəli arxaizmlər lüğəti (XIII-XVIII əsrlər Azərbaycan yazılı abidələri əsasında). III cild. (Y hərfi). Lüğət. Bakı, “Elm və təhsil”. X.Heydərovanın rəhbərliyi altında. 2023, 480 səh. Y hərfi, səh. 308-472. E.Abbasova, A.Mahmud, T.Quliyev. ISBN 978-9952-568-90-5.

91. Nəsiminin anadilli əsərlərinin izahlı ensiklopedik lüğəti, I cild. Lüğət. Bakı, “Elm və təhsil”. 2025, 558 səh. - İSBN 978-9952-609-10-3. 92. Nəsiminin anadilli əsərlərinin izahlı ensiklopedik lüğəti, II cild. Lüğət. Bakı, “Elm və təhsil”. 2026, 558 səh. - İSBN 978-9952-609-10-3.

Respublika, beynəlxalq və xarici ölkələrin elmi qurumlarında üzvlüyü   
Pedaqoji fəaliyyəti  
Digər fəaliyyəti   
Təltif və mükafatları

1) Humanitar və ictimai elmlər bölməsinin 10 yanvar 2020 tarixli (protokol №1) qərarı ilə “Nəsimi ili”ndə fəal iştirakına görə FƏXRİ FƏRMAN;

2) AMEA-nın elmi və ictimai həyatında səmərəli fəaliyyətinə və 8 mart – Beynəlxalq Qadınlar Günü münasibətilə  görə AMEA-nın I vitse prezidentinin FƏXRİ FƏRMANI (05.03.2020);

3) Qərbi Kaspi Universitetinin təşkil etdiyi vebseminarda “Azərbaycan dilçiliyinin tədqiqat perspektivləri” adlı mövzunu məruzə etdiyinə görə TƏŞƏKKÜRNAMƏ.

4) Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin “Azərbaycan Respublikasında 2023-cü ilin “Heydər Əliyev” ili elan edilməsi haqqında” 29 sentyabr 2022-ci il tarixli 3494 nömrəli Sərəncamı ilə əlaqədar Azərbaycan xalqının Ümummilli Lideri Heydər Əliyevin həyatı və fəaliyyətinin, zəngin siyasi irsinin, dövlətçilik ideallarının tədqiqi və təbliği sahəsində xidmətlərinə görə AMEA-nın TƏŞƏKKÜRNAMƏ-si. (21 dekabr 2023);

5) Səmərəli elmi fəaliyyətinə görə və 27 mart “Elm günü” münasibətilə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Humanitar elmlər bölməsinin FƏXRİ FƏRMANI. (27.03.2024)

6) Национальный университет Узбекистана имени Мирзо Улугбека. СЕРТИФИКАТ. Настоящий сертификат выдан доценту Национальной Академии Наук Азербайджана имени Насими ХЕДИЧЕ ХЕЙДЕРОВОЙ о том, что она с 17 по 18 октября 2024 года провела 12 часов лекционных занятий по предмету «Методология лингвистических исследований и антропоцентризм» студентам факультета Узбекской филологии Национального университета Узбекистана имени Мирзо Улугбека.

Əsas iş yeri və ünvanı AMEA Nəsimi adına Dilçilik İnstitutu. Ünvan: AZ1073, Bakı şəhəri, H.Cavid prospekti, 115
Vəzifəsi

şöbə müdiri

Xidməti tel. 012-538-15-20
Mobil tel. +994503581717
Ev tel.  
Faks  
Elektron poçtu heyderova73@mail.ru