Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası

1969-cu il 14 iyul tarixə Azərbaycanın özünə qayıdışının, dirçəliş və inkişaf yolunun başlanğıcı kimi düşüb. Çünki məhz həmin tarixdən etibarən Azərbaycana rəhbərlik edən Ulu Öndər Heydər Əliyev qüdrətli dövlət xadimi, mahir siyasətçi kimi Azərbaycanı nəinki keçmiş SSR-də, dünyada tanıdıb. Həmin illərin rəşadəti və şöhrəti XX əsr tariximizə qızıl hərflərlə yazılıb. Məhz, buna görə də 14 iyul tarixi xalqımızın qəlbində həm də minilliyin Azərbaycançılığın tarix səhifələrində, milli dövlətçiliyimizin əbədi mövcudiyyət günü kimi qəbul edilir.

14 iyul 1969-cu il Ümummilli Lider Heydər Əliyevin Azərbaycanda birinci dəfə siyasi hakimiyyətə gəldiyi - Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin birinci katibi seçildiyi tarixi gündür. Azərbaycanın müasir dövlətçilik tarixində bu tarix milli intibahın, iqtisadi və mədəni yüksəlişin başlanğıcı sayılır.

Heydər Əliyevin hakimiyyətə gəlişi ilə Azərbaycan SSRİ daxilində geri qalmış aqrar respublikadan qabaqcıl sənaye ölkəsinə çevrildi. Bu dövrdən etibarən milli kadrların yetişdirilməsi və Azərbaycançılıq ideologiyasının formalaşdırılması prosesi başladı. 1970-ci illərdə qurulan nəhəng sənaye müəssisələri və iqtisadi infrastruktur sonradan müstəqil Azərbaycanın möhkəm təməlinə çevrildi.

Bu tarixi dönüşün əsas xüsusiyyətləri

Heydər Əliyevin rəhbərliyi ilə həmin dövrdə respublikada geridəqalmışlıq aradan qaldırıldı, 250-dən çox sənaye müəssisəsi (dərin dəniz özülləri, məişət kondisionerləri zavodları) tikildi. Hakimiyyətə gəldiyi ilk günlərdən etibarən milli dilin, mədəniyyətin, ədəbiyyatın və tarixi dəyərlərin qorunmasına, milli kadrların yetişdirilməsinə xüsusi diqqət yetirildi. Ulu Öndərin 1970-80-ci illərdə həyata keçirdiyi uzaqgörən siyasət, Azərbaycanın gələcək müstəqilliyi və dövlət quruculuğu üçün möhkəm iqtisadi-mədəni təməl formalaşdırdı.

Əsas iqtisadi və sosial nailiyyətlər

Bakı məişət kondisionerləri zavodu və dərin dəniz özülləri zavodu kimi nəhəng müəssisələr inşa edildi. Paytaxtda Yeni Əhmədli, Günəşli kimi yaşayış massivləri salındı, “Gülüstan” sarayı və indiki Heydər Əliyev Sarayı tikildi. Pambıqçılıq, üzümçülük və tərəvəz istehsalında tarixi rekordlar qazanıldı

Bu önəmli hazırlıq mərhələsinin əsas istiqamətləri bunlardır:

Milli kadr potensialının gücləndirilməsi: Azərbaycanlı gənclərin SSRİ-nin qabaqcıl ali məktəblərinə təhsil almağa göndərilməsi və milli hərbi kadrların yetişdirilməsi üçün Cəmşid Naxçıvanski adına Hərbi Liseyin yaradılması.

Milli ideologiya və dil siyasəti: Azərbaycan dilinin konstitusiyada dövlət dili kimi təsbit edilməsi və milli-mənəvi dəyərlərin qorunması.

Heydər Əliyevin rəhbərlik etdiyi bu dövr Azərbaycanın dövlət müstəqilliyinə aparan yolda ən önəmli hazırlıq mərhələsi hesab olunur. Azərbaycan elminin inkişafı məhz Ümummilli Liderimizin adı ilə bağlıdır. Ulu Öndər Heydər Əliyevin 1993-cü ildə xalqın təkidli tələbi ilə hakimiyyətə qayıdışından sonra bütün sahələr kimi, elm sahəsində aparılan uğurlu islahat­lar sayəsində Azərbaycanın elmi bö­yük yüksəliş dövrü yaşayaraq, inkişaf yoluna qədəm qoydu. 

Heydər Əliyevin zəkası bütün səd­ləri aşaraq və qarşıya çıxan heç bir çətinliyə baxmayaraq, Azərbaycanı olduqca mürəkkəb zamanın dalğaları arasından salamat çıxarmış, ona həm bölgədə, həm də dünyada layiqli yer qazandırmışdır. Çağdaş Azərbaycan­da dövlət quruculuğunun, iqtisadi dir­çəlişin, siyasi şüurun, siyasi həyatının son otuz ildən artıq bir dövrünü əhatə edən zaman kəsiyi böyük siyasət xa­dimi kimi tanınan və dərin zəkaya, en­siklopedik biliyə, geniş dünyagörüşünə malik olan tarixi şəxsiyyətin – Heydər Əliyevin adı əməli fəaliyyəti ilə, ger­çəkləşdiyi konkret işlərlə bağlıdır. Bu mürəkkəb proseslər isə onun həm əməli fəaliyyətində, həm də fəlsəfi məf­kurəsində – milli dirçəliş fəlsəfəsində öz əksini tapmışdır. 

Xalqımız Ulu Öndərin tövsiyəsinə əməl edərək cənab İlham Əliyevi Azərbay­canın Prezidenti seçdi və seçimində də yanılmadı. Prezident İlham Əliyev dahi lider Heydər Əliyevin siyasi kursuna sadiq qalaraq, Azərbaycanı yeni zirvələrə doğru aparmaqdadır.

Günel MƏLİKLİ, AMEA-nın Fəlsəfə və Sosiologiya İnstitutunun şöbə müdiri, siyasi elmlər üzrə fəlsəfə doktoru, dosent